Snoeien

Snoeien: bomen en struiken correct snoeien

Veel bomen en vooral struiken hebben regelmatig snoeiwerk nodig van te dichte of oude takken. Afhankelijk van het seizoen en de plant moet met een aantal zaken rekening worden gehouden. We leggen de afzonderlijke soorten snoeiwerk uit en welke tuingereedschappen worden aanbevolen voor het snoeien.

Het verdelen van planten in snoeigroepen

Om het onderwerp snoeien te vereenvoudigen, helpt het om houtachtige planten in individuele snoeigroepen te verdelen. De meest voorkomende soorten snoei zijn dan ook het planten van snoei voor nieuwe aanplant, onderhoudssnoei en regeneratiesnoei. Er zijn echter ook bomen en struiken die helemaal niet gesnoeid hoeven te worden.

Snoeigroep 1: Snoeien van planten

Wanneer nieuwe planten worden geplant, moeten ze dienovereenkomstig worden gesnoeid. Dit helpt hen te groeien en goede takken te vormen. In principe worden zieke en zwakke scheuten en beschadigde wortels verwijderd tijdens het snoeien. Deze snoeiwerken worden ook wel kwekerij- en ontwikkelingssnoeiwerken genoemd.

  • Bij jonge bomen moet u de takken iets inkorten en eventuele smalle takken uitdunnen. Dit stimuleert de groei en geeft nieuwe scheuten veel ruimte.
  • Nieuwe struiken moeten alleen worden gekapt als de groei te weinig takken heeft. Op deze manier geef je het de kans om nieuwe en betere takken te vormen.

Snoeigroep 2: Onderhoudssnoei

Om een plant zich goed te laten ontwikkelen en een mooie structuur te behouden, moet deze regelmatig worden gesnoeid. Bomen hebben het meest nodig in de eerste jaren tot ze een mooie groei hebben ontwikkeld. Veel struiken hebben deze snoeibeurt later ook nodig, vooral voor kleine correcties en om oude takken te verwijderen.

Voor bloeiende heesters is het aan te raden om na de bloei regelmatig te verdunnen of te snoeien – de uitvoering van deze onderhoudssnoei is afhankelijk van de houtachtige plant.

Struiken die lange scheuten vormen waarop pas in de volgende jaren bloemen verschijnen, moeten om de twee of drie jaar worden gesnoeid. Verwijder de oudste takken royaal, zo nodig tot op de grond. Hierdoor kan de plant nieuwe scheuten en, nog belangrijker, bloemen produceren.

Struiken die aan het einde van de lange scheuten in de periode van de vroege zomer tot de herfst hun bloemen dragen, hebben in het voorjaar een radicale snoeibeurt nodig: u kunt hier alle takken van het voorgaande jaar verwijderen.

Er zijn echter ook struiksoorten die je pas na de bloei moet afknippen. Deze bloeien in het voorjaar op de scheuten van het voorgaande jaar. Door direct na de bloei te snoeien, kan de struik ook het volgende jaar prachtig bloeien.

Snoeigroep 3: Verjongingssnoeiingssnoei

Verjongingssnoei is vooral geschikt voor heesters die al lang slecht groeien of verkeerd zijn ingeknipt. De takken van de plant worden radicaal ingekort tot een hoogte van 30 tot 50 centimeter. Soorten zoals lila, jasmijn of hazelnootstruik krijgen zo de kans om nieuwe scheuten te maken en beginnen van onderaf weer op te bouwen.

Niet alle struiken tolereren echter deze radicale snoeiwijze. Veel coniferen, maar ook bezem of laburnum, verdragen vaak geen verjongingssnoeiing.

Snoeigroep 4: Snoeien is niet nodig

Er zijn veel houtachtige planten die helemaal niet gesnoeid hoeven te worden. Dit zijn eigenlijk alle soorten die in een prieel groeien. U hoeft alleen maar te zorgen voor het “opvoeden” van uw planten door middel van snoeien in de eerste jaren.

In deze snoeigroep hoeft u alleen maar een snoeischaar of een snoeizaag te gebruiken om de bomen en struiken uit te dunnen of om oude en beschadigde takken te verwijderen.

Veelgestelde vragen over snoeien

Wanneer is snoeien niet nodig?

Als de bomen zich eenmaal goed genoeg ontwikkeld hebben, groeien ze meestal helemaal alleen en hoeven ze niet meer gesnoeid te worden. Zelfs struiken die mooi en gelijkmatig groeien hebben niet per se snoeien nodig.

Hoe bepaal ik of een struik moet worden gesnoeid?

Voor de meeste heesters kunt u snoeien op basis van hun bloeiwijze, zoals beschreven in snoeigroep 2. Anders controleert u uw bomen en struiken jaarlijks op zieke en dode takken en verwijdert u deze indien nodig.

Als een plant zich in principe slecht ontwikkelt, kan ernstige snoei de plant een nieuwe kans geven om nieuwe scheuten en vertakkingen te vormen.

Op de fabrieksetiketten van de fabrikanten wordt ook vaak aangegeven welk type snoeibeurt nodig is.

Wanneer is de beste tijd om de struiken te snoeien?

De tijd is afhankelijk van het type plant. De algemene regel is dat snoeien in het voorjaar leidt tot een sterkere groei, terwijl snoeien in de zomer de groei vertraagt of helemaal niet meer voorkomt in hetzelfde jaar.

Voorjaarsbloeiende planten moeten ongeveer elke twee tot drie jaar na de bloei gesnoeid worden. Voor de zomerbloeiers is het daarentegen aan te raden om al in het voorjaar te snoeien om de struiken voldoende tijd te geven om te regenereren.

Wanneer moeten de fruitbomen gesnoeid worden?

Om de fruitbomen voldoende kracht te geven om vruchten te produceren, moet het snoeien meestal in februari of maart gebeuren. Als de snoei te streng is, wordt de houtgroei bevorderd, als deze te zwak is, wordt de vruchtzetting bevorderd.

Dun de kroon van de boom een beetje uit en verwijder eventuele takken aan de binnenkant, want die zullen weinig vruchten dragen.

Wanneer moeten bomen en struiken helemaal niet gesnoeid worden?

Als het nodig is, moet er tussen oktober en februari streng worden gesnoeid, mits er geen sprake is van vorst. Radicale snoei is bij wet verboden tussen 1 maart en 30 september om broedvogels en hun nesten te beschermen. Dit is geregeld in § 39 van de federale natuurbeschermingswet (BNatSchG), die de algemene bescherming van wilde dieren en planten dient. In deze periode zijn alleen onderhoudsbesnoeiingen toegestaan.

Welke scharen en zagen zijn nodig voor het snoeien?

Om uw houtachtige planten een passende snoeibeurt te geven, heeft u, afhankelijk van de dikte van de tak of de grootte van de struik, verschillende gereedschappen nodig die het werk veel gemakkelijker maken.

Voor kleinere takken op lichaamslengte is een snoeischaar aan te bevelen. Ze zijn geschikt voor takken tot 25 millimeter in diameter. Dikkere takken tot 50 millimeter kunnen het beste met een snoeischaar worden gesnoeid. Door de langere handgrepen kunnen ook hogere delen van de plant worden bereikt. Er zijn ook modellen met een telescopische handgreep, waardoor het bereik nog groter wordt. Voor zeer sterke stammen moet u een takzaag of een kettingzaag gebruiken.

Voor het snoeien van bomen en struiken op grote hoogte is het de moeite waard om een hoge snoeischaar of telescopische heggenschaar te kopen. Deze apparaten zijn verkrijgbaar met batterij-, elektrische en benzinemotor. Er zijn ook multi-toolmodellen waarbij de snijkop kan worden verwisseld, zodat deze bijvoorbeeld als heggenschaar en kettingzagen kan worden gebruikt.

In principe hangt de keuze van het juiste tuingereedschap af van de soorten bomen en struiken en het aantal planten op uw terrein. Voor een paar sneden per jaar is handbediend gereedschap meestal voldoende, maar voor frequent snoeien is elektrisch aangedreven gereedschap zinvoller.

Wat heb ik nog meer nodig?

Naast de juiste schaar en zaag, moet u ook een ladder hebben om u te helpen bij de toegang tot de boom en de struik. De geknipte takken en twijgen kunnen dan met behulp van een shredder worden versnipperd en als mulch of compost worden gebruikt.

Waar moet ik een tak afsnijden?

Plaats de takkenschaar of snoeischaar altijd net boven een oog. Als er al een knop is, moet de snijkant op dezelfde hoogte liggen als de knop. Zo voorkom je het binnendringen van ziekteverwekkers en bescherm je tegelijkertijd de verse scheut.

Zorg er ook voor dat u slechts onder een lichte hoek knipt en voorkom dat u een te groot gebied knipt.

Hoe moeten sneden van takken worden behandeld?

Snoeiwonden genezen het best in de zomer. Winterharde planten kunnen ook in de winter worden gesnoeid bij temperaturen rond het vriespunt. Het is echter het beste om vorst te vermijden om een betere wondgenezing mogelijk te maken.

Bij kleinere takken hoeft de wond vaak niet apart te worden behandeld. Voor grotere snoeiwonden zijn er speciale wondsluitingsproducten die helpen bij de genezing.